Αποδείξεις με κάρτα: πόσες χρειάζεσαι ως τις 31 Δεκεμβρίου

Ο κανόνας λέει τρία πράγματα. Πρώτα, ότι χρειάζεσαι δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα ίσες με το 30% του πραγματικού εισοδήματός σου1. Δεύτερο, ότι το ποσό αυτό έχει ταβάνι, τις 20.000 €. Τρίτο, ότι για όσα λείπουν πληρώνεις φόρο 22%.

Το πραγματικό εισόδημα είναι εδώ το εισόδημα της δήλωσής σου από μισθούς, συντάξεις και κέρδη από ελεύθερο επάγγελμα. Τα μερίσματα και τα ενοίκια που εισπράττεις δεν μπαίνουν στον λογαριασμό1. Αν λοιπόν έχεις έναν μισθό και ένα μικρό διαμέρισμα που νοικιάζεις, μετρά μόνο ο μισθός.

Ο λογαριασμός γίνεται για όλο τον χρόνο, από την 1η Ιανουαρίου ως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Δεν έχει σημασία αν ξόδεψες πολλά τον Μάρτιο και λίγα τον Ιούλιο. Μετρά το άθροισμα της χρονιάς. Τον λογαριασμό τον κάνει η ΑΑΔΕ με τη δήλωση του 2027, με τα ποσά που της στέλνουν οι τράπεζες2,3.

Ένα σημείο που ξεφεύγει συχνά: ο εργοδότης σου δεν ξέρει τίποτα για τις αγορές σου. Η παρακράτηση φόρου (ο φόρος που κρατά κάθε μήνα από τον μισθό) υπολογίζεται σαν να έχεις καλύψει το 30%. Αν δεν το καλύψεις, ο φόρος της διαφοράς έρχεται μόνο με τη δήλωση.

Ο λογαριασμός είναι ένας πολλαπλασιασμός. Παίρνεις το εισόδημα του χρόνου και το πολλαπλασιάζεις με το 30%. Ο πίνακας δείχνει μερικά εισοδήματα, το ποσό που χρειάζεσαι για όλο το 2026 και τον μέσο όρο του μήνα:

Στην τελευταία γραμμή φαίνεται το ταβάνι. Το 30% των 70.000 € θα ήταν 21.000 €, αλλά ο νόμος σταματά στις 20.000 €1. Το ταβάνι πιάνεται στις 66.666,67 € εισόδημα. Πάνω από αυτό, όσο κι αν ανέβει ο μισθός, το ποσό που χρειάζεσαι μένει ίδιο.

Ο μέσος όρος του μήνα είναι χρήσιμος μόνο για να καταλάβεις την τάξη του ποσού. Τον Νοέμβριο έχουν ήδη περάσει δέκα μήνες, και αυτό που μετρά πια είναι πόσα έχεις ήδη και πόσα λείπουν. Για ένα εισόδημα 20.000 €, αν έχεις ήδη 5.000 €, λείπουν 1.000 €. Αν έχεις 2.000 €, λείπουν 4.000 €, και οκτώ εβδομάδες είναι λίγες για τόσα.

Για τους περισσότερους μισθωτούς το 30% καλύπτεται χωρίς πολλή σκέψη, αρκεί να πληρώνουν με κάρτα τα ψώνια της εβδομάδας. Όσοι πληρώνουν πολλά με μετρητά, όσοι μένουν με τους γονείς τους και όσοι ξοδεύουν λίγα για άλλους λόγους κινδυνεύουν περισσότερο.

Το 30% βγαίνει από το εισόδημα που θα γράψει η δήλωση για όλη τη χρονιά. Ο μισθός που είχες τον Ιανουάριο δεν φτάνει για τον λογαριασμό. Αν κάτι άλλαξε μέσα στη χρονιά, άλλαξε και το ποσό που χρειάζεσαι. Τέσσερις περιπτώσεις έρχονται συχνά.

Ξεκίνησες δουλειά μέσα στη χρονιά. Αν πιάνεις δουλειά τον Σεπτέμβριο, το εισόδημα του 2026 είναι μόνο οι μισθοί από τον Σεπτέμβριο και μετά. Με εισόδημα 6.000 € για τη χρονιά, χρειάζεσαι 1.800 €. Οι αγορές μετρούν όμως από τον Ιανουάριο, ακόμη και για τους μήνες που δεν δούλευες. Αν πλήρωνες με κάρτα και τότε, μπορεί να έχεις ήδη καλύψει το ποσό.

Τα δώρα και το επίδομα αδείας είναι εισόδημα. Πολλοί κάνουν τον λογαριασμό με τους δώδεκα μισθούς και ξεχνούν τους άλλους δύο. Το δώρο Χριστουγέννων πληρώνεται τον Δεκέμβριο, και ανεβάζει το εισόδημα της χρονιάς. Ένα δώρο περίπου 1.500 € ανεβάζει το ποσό που χρειάζεσαι κατά περίπου 450 €.

Πήρες αύξηση. Κάθε 1.000 € επιπλέον εισόδημα τον χρόνο ανεβάζει τις δαπάνες που χρειάζεσαι κατά 300 €. Μια αύξηση από τον Ιούλιο μετρά μόνο για τους μήνες που την πήρες, άρα η επίδρασή της στο 2026 είναι μικρότερη από ό,τι θα είναι το 2027.

Έχεις δύο εισοδήματα. Μισθός και κέρδη από μπλοκάκι, ή μισθός και σύνταξη, προστίθενται1. Ένας μισθωτός με 15.000 € από τον μισθό και 5.000 € καθαρά κέρδη από μια δεύτερη δουλειά έχει εισόδημα 20.000 €, άρα χρειάζεται 6.000 €. Τα μερίσματα και τα ενοίκια που εισπράττεις, όπως είδες, μένουν έξω.

Αν το εισόδημά σου έπεσε, ισχύει το αντίθετο. Ένας μήνας άδειας χωρίς αποδοχές ή ένα διάστημα ανεργίας κατεβάζουν το εισόδημα, και μαζί του το ποσό που χρειάζεσαι.

Μετρούν οι αγορές αγαθών και υπηρεσιών που πληρώνεις με κάρτα, με τράπεζα ή με ηλεκτρονικό πορτοφόλι1. Χρεωστική ή πιστωτική, πληρωμή με το κινητό στο ταμείο, μεταφορά από τον λογαριασμό σου σε έναν επαγγελματία: όλα αυτά περνούν από την τράπεζα, και η τράπεζα τα δηλώνει.

Στην πράξη, τα ποσά που κάνουν τη διαφορά είναι τα καθημερινά. Το σούπερ μάρκετ, ο φούρνος, το φαρμακείο, το κομμωτήριο, ο μηχανικός του αυτοκινήτου, το εστιατόριο, οι αγορές από ηλεκτρονικά καταστήματα. Ένα νοικοκυριό που περνά όλα αυτά από την κάρτα φτάνει συνήθως το 30% πολύ πριν από τον Δεκέμβριο. Ένα νοικοκυριό που τα πληρώνει με μετρητά δεν το φτάνει ποτέ, όσο κι αν ξοδεύει.

Δεν μετρούν, όπως ορίζει ο νόμος, τα ενοίκια, τα τέλη κυκλοφορίας, οι αγορές αυτοκινήτων και σκαφών1. Ένα ενοίκιο 600 € τον μήνα, όσο σωστά κι αν το πληρώνεις με έμβασμα, δεν σε φέρνει πιο κοντά στο 30%. Το ίδιο και τα τέλη του αυτοκινήτου, που πληρώνονται κι αυτά ηλεκτρονικά.

Οι φόροι και οι δόσεις των δανείων δεν είναι αγορές, γι’ αυτό δεν μπαίνουν στις δαπάνες. Ο νόμος τους δίνει όμως άλλο ρόλο: μετρούν στο όριο του 60%, που κατεβάζει το ποσό που χρειάζεσαι στο 20%. Θα το δεις πιο κάτω.

Υπάρχει και μια ευνοϊκή εξαίρεση. Για τη χρονιά του 2026, οι πληρωμές με κάρτα σε γιατρούς και σε κάποιες υπηρεσίες υγείας μετρούν διπλές1. Μια επίσκεψη 60 € στον οδοντίατρο μετρά σαν 120 € δαπάνη. Ποιες ακριβώς υπηρεσίες υγείας ανήκουν σε αυτή την ομάδα το ορίζει ο νόμος, και αν δεν είσαι σίγουρος, ρώτα τον γιατρό ή τον λογιστή σου.

Τα μετρητά, τέλος, δεν μετρούν καθόλου. Μια χάρτινη απόδειξη από αγορά με μετρητά είναι νόμιμη απόδειξη, αλλά για τον κανόνα του 30% δεν έχει καμία αξία. Η λέξη «αποδείξεις» που ακούς παντού είναι από άλλη εποχή. Σήμερα η εφορία μετρά πληρωμές, και τις μαθαίνει από τις τράπεζες.

Για ό,τι λείπει, πληρώνεις 22% φόρο1. Ο φόρος αυτός προστίθεται στον φόρο εισοδήματος της δήλωσης του 2027, και φαίνεται στο εκκαθαριστικό που σου στέλνει η ΑΑΔΕ μετά την υποβολή2.

Πάρε ένα εισόδημα 20.000 €. Χρειάζεσαι 6.000 € δαπάνες. Αν στο τέλος της χρονιάς έχεις 4.000 €, λείπουν 2.000 €. Ο επιπλέον φόρος είναι 22% των 2.000 €, δηλαδή 440 €. Αν δεν είχες πληρώσει τίποτα με κάρτα, θα έλειπαν και τα 6.000 €, και ο φόρος θα ήταν 1.320 €.

Το ποσό αυτό είναι επιπλέον φόρος. Δεν είναι πρόστιμο που σβήνεται αν το ζητήσεις, και δεν το συμψηφίζει η παρακράτηση του μισθού. Αν ο εργοδότης σου κράτησε σωστά τον φόρο όλη τη χρονιά, και περιμένεις μια μικρή επιστροφή, ο φόρος των δαπανών μπορεί να τη φάει ολόκληρη ή να τη γυρίσει σε χρέωση.

Ο φόρος ανεβαίνει μαζί με τη διαφορά, ευρώ προς ευρώ. Ο πίνακας δείχνει τι πληρώνεις για μερικές διαφορές:

Αυτό έχει μια καλή πλευρά. Ο κανόνας δεν είναι «όλα ή τίποτα». Αν σου λείπουν 3.000 € και καταφέρεις να καλύψεις τα 2.000 €, ο φόρος πέφτει από 660 € σε 220 €. Κάθε πληρωμή που περνάς στην κάρτα ως τις 31 Δεκεμβρίου μικραίνει τον λογαριασμό, ακόμη κι αν δεν φτάσεις ποτέ στο τέλος.

Δες το και από την άλλη πλευρά. Κάθε 100 € που λείπουν κοστίζουν 22 €. Αυτό σημαίνει ότι η κάρτα έχει αξία για τις αγορές που θα έκανες έτσι κι αλλιώς. Αν ένα πράγμα δεν το χρειάζεσαι, η αγορά του μόνο για να καλύψεις το ποσό σού κοστίζει 100 € για να γλιτώσεις 22 €.

Ο νόμος δίνει μια ελάφρυνση σε όσους πληρώνουν ήδη πολλά ηλεκτρονικά για πράγματα που δεν είναι αγορές. Αν μέσα στη χρονιά πλήρωσες με τράπεζα ή με κάρτα φόρους, ΕΝΦΙΑ, δόσεις δανείων και ενοίκια που μαζί ξεπερνούν το 60% του εισοδήματός σου, το ποσό που χρειάζεσαι πέφτει από το 30% στο 20%1.

Πάρε ένα εισόδημα 20.000 €. Το 60% του είναι 12.000 €. Αν πληρώνεις ενοίκιο 650 € τον μήνα με έμβασμα, δηλαδή 7.800 € τον χρόνο, και δόσεις δανείου 400 € τον μήνα, δηλαδή 4.800 €, το σύνολο είναι 12.600 €. Αυτό ξεπερνά το 60%, άρα χρειάζεσαι δαπάνες 20% των 20.000 €, δηλαδή 4.000 € αντί για 6.000 €.

Η ελάφρυνση αυτή αφορά λίγους. Χρειάζεται ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματος να φεύγει σε ενοίκια, δάνεια και φόρους, και όλα να πληρώνονται ηλεκτρονικά. Αν πληρώνεις το ενοίκιο με μετρητά στον ιδιοκτήτη, δεν μετρά ούτε εδώ.

Όποιος έχει κατάσχεση σε τραπεζικό λογαριασμό, εκτός από τον ακατάσχετο, έχει χαμηλότερο ταβάνι. Το ποσό που χρειάζεται είναι πάλι το 30% του εισοδήματος, αλλά σταματά στις 5.000 € αντί για 20.000 €1.

Ο ακατάσχετος είναι ο λογαριασμός όπου πέφτει ο μισθός ή η σύνταξη και που ο νόμος προστατεύει, ως ένα ποσό, από την κατάσχεση. Το χαμηλότερο ταβάνι ισχύει όταν η κατάσχεση βρίσκεται σε άλλον λογαριασμό σου, όπως το γράφει και το εργαλείο.

Η λογική του νόμου είναι κατανοητή. Όταν ένας λογαριασμός είναι δεσμευμένος, ο άνθρωπος πληρώνει δύσκολα με κάρτα από αυτόν. Για ένα εισόδημα 30.000 €, το 30% θα ήταν 9.000 €. Με κατάσχεση, χρειάζεσαι 5.000 €. Για ένα εισόδημα 15.000 €, το 30% είναι 4.500 €, κάτω από το ταβάνι, άρα δεν αλλάζει τίποτα.

Κάποιοι φορολογούμενοι δεν χρειάζεται να καλύψουν κανένα ποσό1:

• όσοι είναι πάνω από 70 ετών,
• όσοι έχουν αναπηρία 80% ή περισσότερο,
• οι ανήλικοι,
• όσοι κάνουν τη θητεία τους στον στρατό,
• οι κάτοικοι μικρών χωριών, όπως τα ορίζει ο νόμος.

Αν ανήκεις σε μία από αυτές τις ομάδες, το εργαλείο σού δείχνει ότι δεν έχεις υποχρέωση, και η δήλωση δεν βάζει φόρο για τις δαπάνες. Για τα χωριά, ο νόμος βάζει όριο πληθυσμού. Αν δεν ξέρεις αν το χωριό σου είναι μέσα, ρώτα τον λογιστή σου πριν βασιστείς στην εξαίρεση.

Η ΑΑΔΕ δείχνει τις ηλεκτρονικές σου πληρωμές στο myAADE, με τα ποσά που της στέλνουν οι τράπεζες3. Εκεί βλέπεις ένα σύνολο για κάθε τράπεζα, και το άθροισμα είναι το ποσό που μετρά.

Αν θέλεις μια γρήγορη εκτίμηση πριν μπεις εκεί, άνοιξε την κίνηση της κάρτας σου για έναν συνηθισμένο μήνα. Πρόσθεσε τις αγορές, χωρίς το ενοίκιο, τις δόσεις και τους φόρους. Αν βγαίνουν 400 € τον μήνα, σε δέκα μήνες έχεις περίπου 4.000 €. Για εισόδημα 18.000 € χρειάζεσαι 5.400 €, άρα λείπουν περίπου 1.400 €. Αν έχεις κάρτες σε δύο τράπεζες, μέτρα και τις δύο, γιατί η ΑΑΔΕ τις αθροίζει.

Η εκτίμηση αυτή δεν αντικαθιστά τα ποσά του myAADE. Σου λέει όμως αμέσως σε ποια ομάδα ανήκεις: σε όσους δεν έχουν λόγο να ανησυχούν, ή σε όσους πρέπει να αλλάξουν κάτι από αυτή την εβδομάδα.

Τον Νοέμβριο αρκεί μια πρώτη ματιά: βρες το σύνολο ως τώρα και σύγκρινέ το με το 30% του εισοδήματός σου. Τον λεπτομερή έλεγχο της χρονιάς, με τα ποσά που λείπουν για κάθε εβδομάδα, τον κάνεις στις αρχές Δεκεμβρίου, όταν τα στοιχεία είναι πιο κοντά στα τελικά.