Μερική απασχόληση: πόσα παίρνεις στο τετράωρο

Ο μισθός της μερικής απασχόλησης ξεκινά από τον μισθό της θέσης για πλήρες ωράριο, 40 ώρες την εβδομάδα. Τον πολλαπλασιάζεις με τις ώρες σου και τον διαιρείς με το 40. Αυτό είναι όλο.

Ο κατώτατος μισθός είναι 920 € μικτά τον μήνα για πλήρη απασχόληση, από την 1η Απριλίου 20261. Στη μερική απασχόληση ισχύει ανάλογα με τις ώρες. Για 20 ώρες την εβδομάδα, ο κατώτατος είναι 920 € επί 20 διά 40, δηλαδή 460 €. Για 30 ώρες είναι 690 €. Ένας μισθός κάτω από αυτά, για αυτές τις ώρες, είναι κάτω από τον κατώτατο.

Αν η θέση σου έχει μεγαλύτερο μισθό από τον κατώτατο, ο λογαριασμός είναι ίδιος. Μια θέση που για οκτάωρο πληρώνει 1.200 €, στο τετράωρο πληρώνει 600 €. Μια θέση με συλλογική σύμβαση που δίνει περισσότερα από τον κατώτατο, δίνει τα ανάλογα και στη μερική.

Τα καθαρά είναι για κάποιον χωρίς παιδιά, πάνω από 30 ετών. Στα 750 € ο φόρος του μήνα είναι 2,97 €, άρα εκεί η ηλικία και τα παιδιά αρχίζουν να αλλάζουν λίγο τα καθαρά.

Το σημαντικό είναι να ξέρεις ποιος είναι ο μισθός της θέσης για 40 ώρες. Αυτό είναι το ποσό που ζητά πρώτο το εργαλείο της μερικής απασχόλησης. Αν σου προτείνουν ένα ποσό για το τετράωρο, διπλασίασέ το και σύγκρινέ το με τον μισθό που θα έπαιρνες για οκτάωρο στην ίδια δουλειά.

Το «τετράωρο» δεν σημαίνει πάντα το ίδιο. Τέσσερις ώρες σε πέντε μέρες κάνουν 20 ώρες την εβδομάδα. Τέσσερις ώρες σε έξι μέρες κάνουν 24. Η διαφορά είναι μία ολόκληρη μέρα δουλειάς, και πρέπει να φαίνεται στον μισθό. Στον κατώτατο, οι 4 επιπλέον ώρες της εβδομάδας αξίζουν 552 € μείον 460 €, δηλαδή 92 € μικτά τον μήνα.

Δες τι δίνει ο κατώτατος σε μερικά συνηθισμένα ωράρια, χωρίς παιδιά και πάνω από 30 ετών:

Τα μικτά βγαίνουν από την απλή πράξη: 920 € επί τις ώρες, διά 40. Τα καθαρά βγαίνουν από τους κανόνες του 2026 για τις εισφορές και τον φόρο. Ο χρόνος έχει 14 πληρωμές και στη μερική απασχόληση, όπως σε κάθε μισθό: 12 μισθούς, τα δύο δώρα και το επίδομα αδείας.

Αν σου πουν «τετράωρο» χωρίς να πουν πόσες μέρες, ρώτα. Και κοίτα τι γράφει η σύμβαση: τις ώρες της εβδομάδας, και πώς μοιράζονται στις μέρες. Αν δουλεύεις έξι μέρες αλλά η σύμβαση γράφει 20 ώρες, οι 4 ώρες του Σαββάτου είναι ώρες πάνω από τη σύμβαση, και πρέπει να πληρώνονται χωριστά. Αν δεν φαίνονται πουθενά, χάνεις μια μέρα δουλειάς κάθε εβδομάδα.

Από τα μικτά της μερικής απασχόλησης φεύγουν οι ίδιες κρατήσεις με κάθε μισθό. Οι εισφορές σου στον e-ΕΦΚΑ είναι 13,37%5. Για τα 460 € του τετράωρου είναι 61,50 € τον μήνα.

Ο φόρος μετρά με την κλίμακα του 20266. Στα 460 € τον μήνα, ο φόρος που κρατά ο εργοδότης είναι 0,00 €, γιατί σε τόσο μικρό εισόδημα τον καλύπτει η μείωση φόρου που δίνει ο νόμος στους μισθωτούς7. Το ίδιο ισχύει για τα 552 € του τετράωρου εξαήμερου, με φόρο 0,00 €, και για τα 690 € του εξάωρου, με φόρο 0,00 €.

Έτσι, στο τετράωρο πενθήμερο μένουν 398,50 € καθαρά τον μήνα, και 5.579,00 € τον χρόνο, με τις 14 πληρωμές. Η ηλικία και τα παιδιά, που αλλάζουν τα καθαρά στους μεγαλύτερους μισθούς, εδώ δεν αλλάζουν τίποτα, γιατί ο φόρος είναι ήδη μηδέν. Ένας φοιτητής 22 ετών και μια μητέρα δύο παιδιών παίρνουν τα ίδια καθαρά από τα ίδια μικτά.

Αυτό αλλάζει αν έχεις και δεύτερη δουλειά ή άλλο εισόδημα μέσα στον χρόνο. Ο φόρος του χρόνου μετρά σε όλο σου το εισόδημα, και η εκκαθάριση γίνεται με τη φορολογική δήλωση. Το εργαλείο της μερικής απασχόλησης δείχνει τα καθαρά μίας δουλειάς.

Εδώ βρίσκεται η αρχή της μερικής απασχόλησης. Το ωρομίσθιο βγαίνει με τον μισθό διά 25, επί 6, διά τις ώρες της εβδομάδας που γράφει η σύμβασή σου2. Στην πλήρη απασχόληση ο διαιρέτης είναι 40. Στη μερική είναι οι δικές σου ώρες.

Με 460 € για 20 ώρες, το ωρομίσθιο είναι 460 € διά 25, επί 6, διά 20: 5,52 €. Με 552 € για 24 ώρες, είναι 5,52 €. Και τα δύο είναι ίσα με το ωρομίσθιο του κατώτατου στο οκτάωρο. Ο μισός μισθός για τις μισές ώρες δίνει την ίδια ώρα.

Αν διαιρούσες κατά λάθος με το 40, θα έβγαζες τη μισή ώρα, και κάθε επιπλέον ώρα ή προσαύξηση θα πληρωνόταν στο μισό. Γι’ αυτό, όταν ελέγχεις το εκκαθαριστικό, ξεκίνα πάντα από το σωστό ωρομίσθιο. Για όλο τον τύπο, δες το άρθρο Πώς βγαίνει το ωρομίσθιο.

Η ίδια λογική σε βοηθά να συγκρίνεις προσφορές. Μια θέση με 600 € για 20 ώρες έχει ωρομίσθιο 7,20 €, όσο μια θέση με 1.200 € για 40 ώρες. Αν μια άλλη θέση σού δίνει 520 € για 24 ώρες, η ώρα της είναι μικρότερη, ακόμη κι αν ο μισθός μοιάζει κοντινός. Και μια θέση με 750 € για 20 ώρες πληρώνει την ώρα 9,00 €, πολύ πάνω από το οκτάωρο του κατώτατου.

Στη μερική απασχόληση, κάθε ώρα που δουλεύεις πάνω από το ωράριο της σύμβασής σου πληρώνεται με το ωρομίσθιο και 12%. Αν η σύμβαση γράφει 20 ώρες και δουλέψεις 22, οι δύο ώρες παίρνουν 12% πάνω στο ωρομίσθιό σου.

Με τετράωρο στον κατώτατο, η ώρα σου είναι 5,52 €, όσο του οκταώρου στον κατώτατο. Άρα κάθε επιπλέον ώρα πληρώνεται 6,18 €. Δέκα επιπλέον ώρες τον μήνα φέρνουν 61,82 €, από τα οποία η προσαύξηση είναι 6,62 €.

Το 12% είναι μικρότερο από το 20% της υπερεργασίας του πλήρους ωραρίου, αλλά ισχύει από την πρώτη ώρα πάνω από τη σύμβαση. Για τους κανόνες του πλήρους ωραρίου, δες το άρθρο Υπερεργασία και υπερωρία.

Υπάρχει και κάτι πιο σημαντικό από το ποσοστό. Αν οι επιπλέον ώρες γίνονται κάθε εβδομάδα, το «τετράωρο» σου είναι στην πράξη μεγαλύτερο ωράριο. Ζήτα να γράφονται οι ώρες στο εκκαθαριστικό, και αν γίνονται μόνιμα, ζήτα να αλλάξει η σύμβαση. Μια σύμβαση με περισσότερες ώρες σού δίνει μεγαλύτερο μισθό, μεγαλύτερα δώρα και περισσότερα ένσημα.

Τα δώρα και το επίδομα αδείας δεν είναι προνόμιο του πλήρους ωραρίου. Μετρούν με τον μισθό της μερικής απασχόλησης, όπως για όλους τους μισθωτούς3,4.

Με μισθό 460 € τον μήνα, για ολόκληρη την περίοδο:

Το δώρο Χριστουγέννων πληρώνεται ως τις 21 Δεκεμβρίου3, και είναι λίγο πάνω από έναν μισθό, γιατί ο νόμος προσθέτει σε αυτό ένα μικρό κομμάτι για την άδεια. Αν άλλαξες ωράριο μέσα στη χρονιά, ή αν δουλεύεις μερική απασχόληση μόνο λίγους μήνες, ο λογαριασμός θέλει προσοχή. Τον εξηγεί βήμα βήμα το άρθρο Δώρο Χριστουγέννων με μερική απασχόληση.

Αν τα βάλεις όλα μαζί, ο χρόνος του τετράωρου έχει 14 πληρωμές, όπως κάθε μισθός. Με 460 € τον μήνα, τα καθαρά του χρόνου είναι 5.579,00 €. Με τετράωρο εξαήμερο, στα 552 €, είναι 6.694,80 €. Η διαφορά της έκτης μέρας φαίνεται και στα δώρα, γιατί αυτά ακολουθούν τον μισθό.

Οι προσαυξήσεις της Κυριακής, της αργίας και της νύχτας ισχύουν και στη μερική απασχόληση, με τη δική σου βάση8. Το ημερομίσθιό σου είναι ο μισθός σου διά 25. Με 460 €, είναι 18,40 €, και μια αργία που δουλεύεις φέρνει προσαύξηση 75%: 13,80 €.

Αν δουλεύεις Κυριακή, δικαιούσαι και μια μέρα ξεκούρασης μέσα στην εβδομάδα, όπως όλοι.

Η νύχτα μετρά με την ώρα. Κάθε ώρα από τις 22:00 ως τις 06:00 παίρνει 25% πάνω στο ωρομίσθιό σου, που στο τετράωρο του κατώτατου είναι 5,52 €. Αν δουλεύεις τα βράδια σε μπαρ ή σε εστιατόριο, αυτές οι ώρες μαζεύονται γρήγορα. Το εργαλείο της νυχτερινής εργασίας μετρά με 40 ώρες, οπότε γράψε σε αυτό τον μισθό της θέσης για οκτάωρο, όπως εξηγεί το άρθρο για την αλλαγή της ώρας.

Και η 28η Οκτωβρίου, που πέρασε προχθές, ισχύει για σένα όπως για όλους. Αν τη δούλεψες, η προσαύξηση πρέπει να φανεί στο εκκαθαριστικό του Οκτωβρίου. Αν δεν τη δούλεψες, ο μηνιαίος μισθός σου δεν αλλάζει.

Τα ένσημα είναι το κομμάτι της μερικής απασχόλησης που ελέγχουν λιγότεροι. Δεν τα βλέπεις στον λογαριασμό σου όπως βλέπεις τον μισθό, και γι’ αυτό ξεχνιούνται, ώσπου να τα χρειαστείς. Οι ημέρες ασφάλισης εξαρτώνται από τις ώρες και τον μισθό σου, και δεν είναι απαραίτητα ίδιες με του πλήρους ωραρίου. Ο e-ΕΦΚΑ τις δείχνει για κάθε μήνα.

Αυτό έχει σημασία για δύο λόγους. Οι μέρες ασφάλισης μετρούν για τη σύνταξη, άρα ένας χρόνος μερικής απασχόλησης μπορεί να σου δώσει λιγότερες μέρες από έναν χρόνο πλήρους. Και μετρούν για επιδόματα που ζητούν ορισμένο αριθμό ημερών, όπως το επίδομα ανεργίας. Αν σκέφτεσαι τη μερική απασχόληση για μεγάλο διάστημα, κοίτα πόσες μέρες σού γράφονται.

Το επίδομα ανεργίας, για παράδειγμα, θέλει τουλάχιστον 125 ημέρες ασφάλισης, και τότε κρατά 5 μήνες. Με 250 ημέρες κρατά 12 μήνες9. Αν οι μέρες σου είναι λιγότερες από όσες νομίζεις, το επίδομα μπορεί να είναι μικρότερο σε διάρκεια, ή να μη σου αναλογεί, την ώρα που θα το χρειαστείς. Τους κανόνες του επιδόματος τους εξηγεί το άρθρο Επίδομα ανεργίας: πόσο είναι και πόσο κρατά.

Οι εισφορές πάντως είναι το ίδιο ποσοστό, 13,37% για σένα, πάνω στα μικτά σου5. Δεν πληρώνεις περισσότερα επειδή δουλεύεις λιγότερες ώρες, ούτε λιγότερα ως ποσοστό. Για το τι σου δίνουν αυτές οι εισφορές, δες το άρθρο Τι κρατά ο ΕΦΚΑ από τον μισθό σου.

Η σύμβαση της μερικής απασχόλησης είναι το χαρτί που κρίνει όλα τα άλλα: τον μισθό, την ώρα, τα δώρα, τα ένσημα. Αξίζει πέντε λεπτά ανάγνωσης πριν την υπογράψεις, και τρεις ερωτήσεις.

Πόσες ώρες την εβδομάδα γράφει, και σε πόσες μέρες; Το «τετράωρο» πρέπει να γίνει αριθμός: 20 ώρες σε πέντε μέρες, ή 24 σε έξι. Από αυτόν βγαίνει ο μισθός και η ώρα σου.

Ποιος είναι ο μισθός για αυτές τις ώρες, μικτός; Πολλαπλασίασέ τον με 40 και διαίρεσέ τον με τις ώρες σου. Αν το αποτέλεσμα είναι κάτω από 920 €, ο μισθός είναι κάτω από τον κατώτατο.

Πώς πληρώνονται οι ώρες πάνω από τη σύμβαση; Η απάντηση πρέπει να είναι: με το ωρομίσθιο και 12%, γραμμένες στο εκκαθαριστικό. Αν σου πουν ότι «θα τα βρούμε», ζήτα να το δεις γραμμένο.

Κράτα ένα αντίγραφο της σύμβασης, και ένα σημείωμα με τις ώρες που δουλεύεις κάθε μέρα. Είναι τα δύο χαρτιά που θα σου χρειαστούν σε κάθε κουβέντα για τα χρήματά σου.