Μπλοκάκι ή μισθός: τι μένει καθαρό στα ίδια χρήματα

Ο μισθός και το μπλοκάκι μετρούν τα χρήματα με άλλο τρόπο, και η σύγκριση στραβώνει πριν καν αρχίσει ο λογαριασμός. Ο μισθός γράφεται σε μικτά του μήνα και πληρώνεται 14 φορές τον χρόνο: 12 μισθοί, το δώρο Χριστουγέννων, το δώρο Πάσχα και το επίδομα αδείας6,7. Ένα μπλοκάκι γράφει ένα ποσό χωρίς ΦΠΑ, και πληρώνεται όσες φορές κόψεις τιμολόγιο, συνήθως 12.

Άρα το πρώτο βήμα είναι να φέρεις και τα δύο στον χρόνο. Ένας μισθός 1.500 € μικτά κάνει 1.500 × 14 = 21.000 € τον χρόνο. Ένα μπλοκάκι 1.500 € τον μήνα κάνει μόνο 18.000 €. Για να είναι πραγματικά «τα ίδια χρήματα», το μπλοκάκι πρέπει να γράφει 21.000 / 12 = 1.750 € τον μήνα.

Υπάρχει και ένα δεύτερο μέτρο, που οι εργαζόμενοι σπάνια το σκέφτονται: πόσο κοστίζεις στον εργοδότη. Πάνω στον μισθό σου ο εργοδότης πληρώνει και τις δικές του εισφορές, 21,79%1. Μια πληρωμή των 1.500 € τού κοστίζει 1.826,85 €, και ο χρόνος έχει 14 τέτοιες. Με μπλοκάκι ο εργοδότης δεν πληρώνει εισφορές για σένα, άρα έχει χώρο να σου δώσει περισσότερα από τον μισθό χωρίς να βάλει ούτε ένα ευρώ παραπάνω.

Κράτα λοιπόν δύο συγκρίσεις στο μυαλό σου. Η πρώτη είναι τα ίδια χρήματα στα χέρια σου, 21.000 € τον χρόνο. Η δεύτερη είναι το ίδιο κόστος για τον εργοδότη. Θα τις δούμε και τις δύο στο παράδειγμα.

Από τον μισθό φεύγουν δύο πράγματα. Πρώτα οι εισφορές σου στον e-ΕΦΚΑ, 13,37% των μικτών, που για τα 1.500 € είναι 200,55 € τον μήνα1. Μετά ο φόρος, που ο εργοδότης τον κρατά κάθε μήνα με την κλίμακα του 2026. Για τα 1.500 € είναι 134,66 €, χωρίς παιδιά και πάνω από 30 ετών2.

Μένουν 1.164,79 € σε κάθε πληρωμή, και 16.307,06 € σε όλο τον χρόνο. Οι εισφορές του μισθωτού είναι ποσοστό του μισθού. Αν ο μισθός μικρύνει, μικραίνουν κι αυτές, και αν ο μισθός σταματήσει, σταματούν κι εκείνες.

Ο φόρος του μισθωτού έχει και ένα πλεονέκτημα που συχνά δεν το ξέρει ούτε ο ίδιος: τη μείωση του άρθρου 16. Τη βλέπουμε σε δική της ενότητα, γιατί εκεί κρύβεται μεγάλο μέρος της διαφοράς.

Ο ελεύθερος επαγγελματίας πληρώνει στον e-ΕΦΚΑ ένα σταθερό ποσό κάθε μήνα, όσα κι αν βγάλει. Το 2026 η 1η ασφαλιστική κατηγορία είναι 250,77 € για σύνταξη και υγεία. Από πάνω μπαίνουν 10 € για τη ΔΥΠΑ, άρα πληρώνεις 260,77 € τον μήνα3. Τα πρώτα 5 χρόνια ισχύει η ειδική κατηγορία των νέων ασφαλισμένων, 150,46 € συν τα 10 € της ΔΥΠΑ, δηλαδή 160,46 €3.

Σε έναν χρόνο, η 1η κατηγορία κάνει 260,77 × 12 = 3.129,24 €. Τα πληρώνεις και τον μήνα που δεν κόβεις κανένα τιμολόγιο. Εδώ χωρίζουν πρώτη φορά οι δύο δρόμοι. Στα μικρά εισοδήματα, μια σταθερή εισφορά βαραίνει πολύ περισσότερο από το 13,37% του μισθωτού, ενώ στα μεγάλα γίνεται πιο ελαφριά. Τις έξι κατηγορίες και το πώς διαλέγεις μία τις εξηγεί το άρθρο Μπλοκάκι: οι εισφορές του 2026.

Μετά έρχεται ο φόρος. Από τα έσοδα του χρόνου αφαιρείς τα επαγγελματικά σου έξοδα και τις εισφορές, και ό,τι μένει είναι τα κέρδη σου4. Τα κέρδη φορολογούνται με την ίδια κλίμακα με τον μισθό. Για κάποιον χωρίς παιδιά και πάνω από 30 ετών, αυτό σημαίνει 9% ως τα 10.000 €, 20% από εκεί ως τα 20.000 € και 26% ως τα 30.000 €2. Τα παιδιά και η ηλικία κάτω από 30 κατεβάζουν τους συντελεστές και εδώ, όπως στον μισθό.

Αυτό είναι το κομμάτι που κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά, και το πιο άγνωστο. Ο νόμος αφαιρεί από τον φόρο κάθε μισθωτού ένα σταθερό ποσό (τη μείωση φόρου του άρθρου 16). Για κάποιον χωρίς παιδιά είναι 777 € τον χρόνο, και μικραίνει κατά 20 € για κάθε 1.000 € εισοδήματος πάνω από τα 12.000 €5.

Η μείωση αυτή αφορά μόνο τον μισθό και τη σύνταξη. Τα κέρδη από ελεύθερο επάγγελμα δεν την παίρνουν5. Έτσι δύο άνθρωποι με το ίδιο φορολογητέο εισόδημα πληρώνουν άλλον φόρο. Ο μισθωτός πληρώνει την κλίμακα μείον τη μείωση, ενώ ο ελεύθερος επαγγελματίας πληρώνει ολόκληρη την κλίμακα.

Πάρε 18.000 € φορολογητέο εισόδημα. Η κλίμακα δίνει 10.000 × 9% = 900 € και 8.000 × 20% = 1.600 €, άρα 2.500 € φόρο. Ο μισθωτός με το ίδιο ποσό αφαιρεί 777 € μείον 6 × 20 = 120 €, δηλαδή 657 €, και πληρώνει 1.843 €. Η διαφορά των 657 € τον χρόνο είναι σχεδόν μισός μισθός, και δεν τη γράφει καμία πρόταση συνεργασίας.

Πολλοί δεν διαλέγουν έναν δρόμο. Δουλεύουν με μισθό και κόβουν και τιμολόγια για δουλειές που κάνουν το βράδυ ή το Σαββατοκύριακο. Τότε ο μισθός και τα κέρδη μπαίνουν μαζί στην ίδια κλίμακα, και τα κέρδη πατούν στα κλιμάκια πάνω από τον μισθό2. Η μείωση φόρου μετρά μόνο για το κομμάτι του μισθού5.

Πάρε 15.000 € φορολογητέο μισθό και 5.000 € κέρδη από το μπλοκάκι. Μόνος του ο μισθός θα πλήρωνε 1.900 € με την κλίμακα, μείον 717 € μείωση, δηλαδή 1.183 €. Μαζί με τα κέρδη, η κλίμακα των 20.000 € δίνει 2.900 €, και με την ίδια μείωση ο φόρος γίνεται 2.183 €. Τα 5.000 € του μπλοκακιού κόστισαν λοιπόν 1.000 € φόρο, το 20% τους.

Ο λογαριασμός αυτός δεν μετρά τις εισφορές του μπλοκακιού, που πάνε χωριστά. Ρώτα τον e-ΕΦΚΑ τι ισχύει για σένα πριν ανοίξεις δραστηριότητα δίπλα στον μισθό. Τον φόρο του συνόλου σού τον δείχνει το εργαλείο Φόρος εισοδήματος, που δέχεται μισθό και κέρδη μαζί.

Ο φόρος του μπλοκακιού έχει δύο κανόνες που αλλάζουν με τα χρόνια της δραστηριότητάς σου. Ο πρώτος είναι μια έκπτωση για όσους ξεκινούν. Στα 3 πρώτα χρόνια, αν τα έσοδα δεν περνούν τα 10.000 €, το πρώτο κλιμάκιο πληρώνει 4,5% αντί για 9%4. Με 21.000 € έσοδα η έκπτωση δεν ισχύει, οπότε στη σύγκρισή μας δεν βοηθά.

Ο δεύτερος κανόνας είναι το τεκμαρτό εισόδημα, ένα ελάχιστο κέρδος πάνω στο οποίο μετρά ο φόρος, όσα κι αν δηλώσεις. Το 2026 είναι ο κατώτατος μισθός επί 14, δηλαδή 920 × 14 = 12.880 €8. Τα 3 πρώτα χρόνια δεν ισχύει. Τον 4ο χρόνο μετρά το ένα τρίτο, 4.293,33 €, και τον 5ο τα δύο τρίτα, 8.586,67 €. Από τον 7ο χρόνο ανεβαίνει 10% κάθε τρία χρόνια, στα 14.168 € και μετά στα 15.584,80 €8.

Τι σημαίνει αυτό για τη σύγκριση; Όσο τα κέρδη σου μένουν πάνω από το τεκμαρτό, δεν σε αγγίζει. Όταν πέφτουν κάτω, πληρώνεις φόρο σαν να είχες κερδίσει περισσότερα από όσα κέρδισες, και ένας μισθωτός δεν έχει τίποτα αντίστοιχο. Ο νόμος εξαιρεί όσους δουλεύουν για ως 3 πελάτες και κάποιες άλλες ομάδες, και αξίζει να ελέγξεις με τον λογιστή σου αν ανήκεις σε μία από αυτές8.

Ας γυρίσουμε τον λογαριασμό ανάποδα. Ο μισθός των 1.500 € μικτά σού αφήνει 16.307,06 € τον χρόνο. Πόσα πρέπει να τιμολογείς με μπλοκάκι για να σου μείνουν περίπου τα ίδια, αν είσαι στον 6ο χρόνο, στην 1η κατηγορία και με 1.000 € έξοδα;

Η απάντηση βγαίνει κοντά στα 23.140 € τον χρόνο. Δες τον λογαριασμό γραμμή γραμμή:

Αυτό κάνει περίπου 1.930 € τον μήνα σε 12 τιμολόγια, για να πιάσεις έναν μισθό 1.500 € σε 14 πληρωμές. Με άλλα λόγια, χρειάζεσαι λίγο πάνω από 10% περισσότερα από τα 21.000 € του μισθού μόνο για να βγεις ίσα στα χρήματα. Και ακόμη δεν έχουμε μετρήσει την άδεια.

Όποιος ξεκινά τώρα, με την ειδική κατηγορία, χρειάζεται λιγότερα, γύρω στα 21.940 €, γιατί πληρώνει 1.925,52 € εισφορές τον χρόνο αντί για 3.129,24 €3. Η ειδική κατηγορία όμως κρατά μόνο 5 χρόνια. Μετά ο λογαριασμός γίνεται ο προηγούμενος, και από τον 4ο χρόνο μπαίνει και το τεκμαρτό.

Στους μεγάλους μισθούς η εικόνα γυρίζει. Γύρω στα 2.500 € μικτά τον μήνα, δηλαδή 35.000 € τον χρόνο, ο μισθός αφήνει 25.122,16 € και το μπλοκάκι με τα ίδια χρήματα περίπου 25.075 €, σχεδόν το ίδιο. Πιο πάνω το μπλοκάκι αρχίζει να κερδίζει, γιατί η σταθερή εισφορά μένει ίδια ενώ η εισφορά του μισθωτού μεγαλώνει, και η μείωση του άρθρου 16 σβήνει σιγά σιγά5.

Ως εδώ συγκρίναμε χρήματα. Ο μισθός όμως φέρνει και πράγματα που δεν γράφονται στον λογαριασμό του μήνα, και έχουν αξία που μετριέται.

Η πληρωμένη άδεια. Ένας μισθωτός σε πενθήμερο έχει 20 εργάσιμες μέρες άδεια τον χρόνο, και περισσότερες όσο περνούν τα χρόνια. Τις μέρες αυτές πληρώνεται κανονικά, και παίρνει και το επίδομα αδείας7. Ο ελεύθερος επαγγελματίας που κλείνει τέσσερις εβδομάδες τον Αύγουστο δεν τιμολογεί αυτές τις εβδομάδες, ενώ οι εισφορές τρέχουν.

Η αποζημίωση αν απολυθείς. Με σύμβαση αορίστου χρόνου, μετά τον πρώτο χρόνο, μια απόλυση σού φέρνει αποζημίωση9. Ένας πελάτης που σταματά τη συνεργασία δεν σου χρωστά τίποτα.

Το επίδομα ανεργίας. Ο μισθωτός που χάνει τη δουλειά του παίρνει επίδομα από τη ΔΥΠΑ, με βασικό ποσό 565 € τον μήνα, αν έχει τα ένσημα που ζητά ο νόμος10. Με μπλοκάκι πληρώνεις κι εσύ 10 € τον μήνα στη ΔΥΠΑ, αλλά οι όροι για ένα επίδομα είναι άλλοι. Ρώτα τη ΔΥΠΑ πριν βασιστείς σε αυτό.

Η σύνταξη. Ένας μισθός 21.000 € τον χρόνο γράφει στον e-ΕΦΚΑ εισφορές 35,16%, από εσένα και τον εργοδότη μαζί, δηλαδή 7.383,60 € τον χρόνο1. Ο ελεύθερος επαγγελματίας της 1ης κατηγορίας πληρώνει 3.129,24 €. Η ανταποδοτική σύνταξη μεγαλώνει με τις εισφορές, άρα η διαφορά θα φανεί όταν σταματήσεις να δουλεύεις.

Τα χρήματα των γιορτών. Ο μισθός φέρνει χρήματα τις εποχές που τα χρειάζεσαι πιο πολύ: το δώρο Χριστουγέννων ως τις 21 Δεκεμβρίου, το δώρο Πάσχα, το επίδομα αδείας το καλοκαίρι6. Με μπλοκάκι τα βάζεις στην άκρη μόνος σου, από κάθε τιμολόγιο.

Το μπλοκάκι έχει βέβαια και τη δική του πλευρά. Μπορείς να έχεις πολλούς πελάτες, να αφαιρείς τα έξοδα της δουλειάς σου και να ανεβάζεις την τιμή σου όταν ζητιέσαι. Αυτά έχουν αξία, και μπαίνουν στη ζυγαριά δίπλα στα ποσά. Τα ποσά όμως δεν τα σβήνουν.

Δύο ακόμη πράγματα αλλάζουν τα χρήματα που βλέπεις στην τράπεζα, χωρίς να αλλάζουν τα καθαρά του χρόνου. Το πρώτο είναι το ΦΠΑ. Το χρεώνεις πάνω στην αμοιβή σου και ο πελάτης σού το πληρώνει, αλλά δεν είναι δικό σου. Το αποδίδεις στην εφορία με τη δήλωση ΦΠΑ, που για τα απλά βιβλία γίνεται κάθε τρίμηνο11. Το άρθρο ΦΠΑ στο τιμολόγιο εξηγεί πότε χρεώνεται και πότε όχι.

Το δεύτερο είναι η παρακράτηση. Όταν ο πελάτης σου είναι επιχείρηση και η αμοιβή ενός τιμολογίου περνά τα 300 €, κρατά 20% της αμοιβής χωρίς το ΦΠΑ και το πληρώνει στην εφορία για λογαριασμό σου12. Σε ένα τιμολόγιο 1.750 € κρατά 350 €. Δεν τα χάνεις, γιατί τα αφαιρείς από τον φόρο σου στη δήλωση, και ό,τι περισσεύει σου επιστρέφεται. Τον λογαριασμό τον δείχνει το άρθρο Παρακράτηση 20% στο μπλοκάκι.

Υπάρχει και η προκαταβολή φόρου. Όταν δηλώνεις κέρδη, πληρώνεις μαζί με τον φόρο και το 55% του, έναντι για τον επόμενο χρόνο, και η παρακράτηση των τιμολογίων αφαιρείται από αυτή13. Την πρώτη φορά που δηλώνεις κέρδη είναι η μισή. Ο μισθωτός δεν πληρώνει ποτέ προκαταβολή, και αυτό μετρά στη ροή των χρημάτων κάθε καλοκαίρι.